تامین مالی جمعی طی سالهای اخیر بهعنوان یکی از کارآمدترین روشهای توزیع ریسک و جذب سرمایههای خرد برای پروژههای نوآورانه، استارتاپها و طرحهای تولیدی مورد توجه قرار گرفته است.
این مدل با استفاده از بسترهای آنلاین، امکان مشارکت سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی را در پروژههایی فراهم میکند که پیشتر تنها در دسترس موسسات مالی بزرگ قرار داشتند.
بیشتر بخوانید: 5 فرصت سرمایهگذاری پرسود در سال 1404 که نباید از دست بدهید!
با وجود مزایای گسترده، ریسک نکول سرمایهپذیر یا عدم تحقق بازده وعدهدادهشده، همچنان دغدغهای اساسی برای سرمایهگذاران است. در پاسخ به این چالش، دو ابزار حقوقی و مالی مطرح خواهد شد:
- بیمه اعتباری تامین مالی جمعی
- ضمانتنامه تعهد پرداخت
پلتفرم جهش کراد با استفاده از ساختار بیمه اعتباری و همکاری با نهادهای مالی و بیمهای معتبر، مدل جدیدی از مدیریت ریسک در تامین مالی جمعی را ارائه کرده است که منجر به افزایش اعتماد، شفافیت و امنیت سرمایهگذاری میشود.
تعریف و ماهیت بیمه اعتباری تامین مالی جمعی
بیمه اعتباری تامین مالی جمعی نوعی پوشش بیمهای است که با هدف تضمین بازپرداخت اصل سرمایه سرمایهگذاران در پلتفرمهای تامین مالی جمعی (Crowdfunding) طراحی شده است.
در این سازوکار، سرمایهپذیر با پرداخت حق بیمه مشخص، پوششی دریافت میکند که در صورت عدم ایفای تعهدات مالی، شرکت بیمه بهعنوان رکن بیمهگر، خسارت سرمایهگذاران را جبران مینماید.
بهعبارتی دیگر، بهمنزله یک بیمهنامه مستقل عمل میکند که ریسک را از سرمایهگذار به بیمهگر منتقل میسازد.
این انتقال ریسک، علاوه بر افزایش کارایی بازار تامین مالی جمعی، موجب افزایش نقدشوندگی و کاهش هزینههای مبادله مالی در اکوسیستم تامین مالی میشود.

ساختار اجرایی بیمه اعتباری به چه صورت است؟
.بیمه اعتباری را میتوان با توجه به ساختار زیر پیاده سازی کرد.
ارزیابی ریسک اعتباری سرمایهپذیر
پیش از صدور بیمهنامه، وضعیت مالی، سوابق اعتباری، طرح تجاری و پیشبینی جریان نقدی سرمایهپذیر توسط تیم کارشناسی پلتفرم و بیمهگر مورد تحلیل جامع قرار میگیرد.
اخذ وثیقه با قابلیت نقدشوندگی بالا
سرمایهپذیر موظف است وثیقه ملکی سهلالبیع (ملک دارای قید) یا دارایی معمولا معادل حداقل 120 درصد مجموع اصل سرمایه و سود مورد انتظار در اختیار بیمهگر قرار دهد تا امکان جبران خسارت بهصورت قطعی وجود داشته باشد.
پرداخت حق بیمه و صدور بیمهنامه
پس از تایید ریسک و وثیقه، سرمایهپذیر حق بیمهای متناسب با درجه ریسک اعتباری طرح پرداخت میکند. بیمهنامه صادر شده شامل مشخصات پروژه، مبلغ تحت پوشش، مدت اعتبار و تعهدات طرفین است.
اجرای فرآیند پرداخت خسارت در صورت نکول
در صورت بروز نکول یا توقف پروژه، بیمهگر موظف است حداکثر ظرف 10 روز کاری نسبت به پرداخت خسارت به سرمایهگذاران اقدام کند. در ادامه، بیمهگر از محل وثیقه دریافت شده، مبلغ پرداختی را وصول مینماید.
مقایسه تخصصی بیمه اعتباری و ضمانت نامه بانکی
| شاخص مقایسه | بیمه اعتباری در تامین مالی جمعی | ضمانتنامه تعهد پرداخت بانکی |
| نهاد صادرکننده | شرکت بیمه دارای مجوز از بیمه مرکزی | بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری دارای مجوز |
| ماهیت حقوقی و مالی | قرارداد بیمهای با هدف تضمین بازگشت اصل سرمایه سرمایهگذاران | تعهد مبتنی بر پرداخت وجه در صورت عدم ایفای تعهدات |
| پشتوانه یا وثیقه سرمایهپذیر | پرداخت حقبیمه و ارائه وثیقه ملکی سهلالبیع | سپرده نقدی، وثایق ملکی سنگین یا ضمانتنامههای متقابل |
| سازوکار فعالسازی تعهد | در صورت نکول یا عدم اجرای طرح، بیمهگر معمولا ظرف حداکثر 10 روز کاری خسارت را جبران میکند | با اعلام رسمی کارفرما یا ذینفع، نهاد صادرکننده وجه ضمانتنامه را پرداخت مینماید |
| هزینه تامین و اثر نقدینگی | پرداخت حق بیمه با نرخ پایینتر و بدون نیاز به مسدودسازی سرمایه | کارمزد بالا همراه با بلوکه شدن بخشی از منابع مالی |
| مدت اعتبار و انعطافپذیری | مطابق دوره بیمهنامه، قابل تمدید بر اساس شرایط پروژه و ارزیابی مجدد ریسک | مطابق سررسید ضمانتنامه و نیازمند تمدید رسمی در هر دوره |
| تناسب با مدل تأمین مالی جمعی | گزینهای بهینه برای استارتاپها، شرکتهای نوپا و پروژههای نوآورانه با نیاز به تضمین اصل سرمایه | مناسب برای بنگاههای بزرگ دارای سابقه اعتباری و دسترسی به نظام بانکی رسمی |
در مجموع، بیمه اعتباری در مقایسه با ضمانت نامه بانکی، از:
- انعطافپذیری بیشتر
- هزینه پایینتر
- سرعت بالاتر
در عملیات برخوردار است و در نتیجه با ماهیت پروژههای تامین مالی جمعی همخوانی بیشتری دارد.
اجزای اصلی بیمهنامه اعتباری
در ادامه اجزا را به صورت کامل شرح خواهیم داد.
- بیمهگذار: نهاد واسط یا سرمایهپذیری که برای پوشش ریسک نکول اقدام به خرید بیمهنامه میکند.
- بیمهگر: شرکت بیمه صادرکننده بیمهنامه که تعهد میدهد در صورت عدم ایفای تعهدات، خسارت سرمایهگذاران را پرداخت نماید.
- موضوع بیمهنامه: تضمین بازگشت اصل سرمایه سرمایهگذاران در پروژه مشخص.
- دوره اعتبار: متناسب با طول دوره اجرای پروژه تعیین میشود و در صورت نیاز قابل تمدید است.
- سرمایه تحت پوشش: معادل مجموع سرمایههای جذبشده برای یک طرح مشخص است که بیمهگر متعهد به پوشش آن میباشد.
- حق بیمه: هزینهای متناسب با سطح ریسک و دوره اعتبار که توسط سرمایهپذیر پرداخت میشود.
مزایای بیمه اعتباری برای بازیگران اکوسیستم تأمین مالی جمعی
در ادامه مزایای بیمه اعتباری را برای سرمایه گذاران و سرمایه پذیران بررسی خواهیم کرد.
برای سرمایهگذاران
- تضمین اصل سرمایه و کاهش ریسک سیستماتیک سرمایهگذاری
- ارتقای اعتماد به سازوکار پلتفرم تامین مالی جمعی
- شفافیت در فرآیند جبران خسارت
- اطمینان از نظارت بیمهای و حقوقی بر پروژهها

برای سرمایهپذیران
- دسترسی به تضامین معتبر بدون نیاز به وثایق بانکی سنگین
- کاهش هزینه تامین مالی در مقایسه با ضمانتنامه تعهد پرداخت
- افزایش اعتبار تجاری و جذابیت طرح نزد سرمایهگذاران
نقش بیمه اعتباری در پایداری تامین مالی جمعی
بیمه اعتباری نهتنها ابزاری برای جبران خسارت احتمالی است، بلکه نقش زیرساختی در پایداری و شفافیت بازار سرمایهگذاری جمعی ایفا میکند.
این سازوکار باعث میشود جریان سرمایهگذاری از شکل سنتی و متمرکز، به الگوی غیر متمرکز، شفاف و مبتنی بر اعتماد نهادی تغییر یابد.
در واقع، بیمه اعتباری با ایجاد توازن میان اعتماد سرمایهگذاران، اعتبار سرمایهپذیران و نظارت بیمهگر، به توسعه پایدار و قانونمند بازار تامین مالی جمعی کشور کمک میکند.
مطالعه بیشتر: سرمایهگذاری شرعی چیست و چه روشهایی دارد؟
جمع بندی
بیمه اعتباری تامین مالی جمعی، یکی از مولفههای اصلی مدیریت ریسک است که با هدف تضمین امنیت سرمایه، افزایش شفافیت مالی و ساده سازی جذب منابع طراحی و پیادهسازی شده است.
در مقایسه با ضمانت نامههای تعهد پرداخت، این ابزار از کارایی بالاتر، هزینه پایینتر و سرعت بیشتر برخوردار بوده و امکان مشارکت فعالتر سرمایه گذاران در پروژههای نوآورانه را به ارمغان میآورد.
بدینترتیب، با بهکارگیری بیمه اعتباری، نهتنها ریسک سرمایهگذاری کنترل خواهد شد، بلکه قدمی بسیار موثر در جهت ایجاد زیرساختهای اعتماد ساز برای توسعه بازار تامین مالی جمعی ایران خواهد بود.
دیدگاه خود را ثبت کنید.
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند *